Hoe kun je het best een basgitaar opnemen?
gepubliceerd op: 07-11-2016 | Auteur: Bart Groenlof
2016 Interface.nl Auteursrecht- en databankenrecht voorbehoud.
Het kost me veel moeite om een goede opname te maken van een basgitaar met het bandje waar ik in speel. Ook in de mix lukt het me niet goed om de bas op zijn plek te krijgen en een mooie gelijkmatige sound te realiseren. Hebben jullie misschien tips?

Zoals bij alle instrumenten begint een goede sound bij het instrument zelf en de bespeler. Oude snaren klinken vaak levenloos, splinternieuwe snaren klinken te opgefokte en als de snaren te laag staan afgesteld krijg je last van ratelende frets. Een setje snaren dat al een tijdje is ingespeeld, werkt het best. Als je meer attack zoekt, kun je vragen of de bassist met plectrum kan spelen, en ook de plek waar de snaren worden aangeslagen heeft invloed op de klank. Toch moet je daar ook weer niet te veel mee experimenteren, want de bassist moet zich vooral op de noten en de timing kunnen concentreren.

Een basgitaar kun je opnemen via een versterker en een microfoon en/of met een di-box. Een versterker geeft een wat ruigere sound, maar de klank is niet zo kneedbaar als bij een directe opname via een di-box. Experimenteer ook met de gebruikte mic: een Shure SM57 is oke, maar een mic met een groter membraan, bijvoorbeeld een bassdrummicrofoon als de AKG D112, klinkt wat voller. Zet de mic dichtbij de speakerconus, maar ietsje uit het midden. Condensatormicrofoons leveren meestal niet zulke geweldige resultaten, maar je kunt het altijd proberen. Zet ze iets verder van de speakers dan een dynamische mic. Direct opnemen kan met een di-box of een direct- of recording-output die je op veel (voor)versterkers vindt. Zo’n opname is cleaner met meer hoog, maar mist soms power. Daarom worden vaak beide signalen gecombineerd in de mix. Probeer dan wel even de fase van een van de twee signalen om te keren om te zien wat het beste klinkt. Je kunt een di-signaal natuurlijk ook achteraf door een amp-emulator-plug-in halen.

In de meeste gevallen heeft een basgitaar weinig hoog nodig omdat ie een ondersteunende rol vervult. Concentreer je met equalizen op de combinatie bassdrum/basgitaar en zorg dat ze elkaar niet in de weg zitten. Door een smalle frequentieband in het hoogmidden op te draaien zorg je voor extra definitie in een drukke mix. In vrijwel alle gevallen is het aan te raden om de bas flink te compressen. Dat levert een gelijkmatigere sound op die zich beter in de mix voegt. Het werkt het beste om in meerdere stadia te compressen, dus een beetje tijdens de opname en meer in de mix, zeker bij een di-opname. Buizencompressors of plug-in-versies daarvan werken erg goed op bas, maar probeer er zo veel mogelijk uit; ze klinken allemaal weer anders. Vaak zul je merken dat een compressor wel de dynamiek goed in toom houdt, maar dat de klank erdoor verandert; vaak verdwijnt er zowel hoog als laag. Je kunt dan proberen om de compressor via de sidechain-input (indien aanwezig) aan te sturen met een versie van het bassignaal waarin het frequentiegebied dat de problemen veroorzaakt opgedraaid is.

Een andere nuttige techniek is parallelle compressie. Hierbij splits je het signaal in twee delen, waarvan een onbewerkt blijft en de ander door een compressor gaat. Die compressor kun je dan een stuk extremer instellen dan je normaal zou doen. Vervolgens voeg je net zoveel van het gecompreste signaal toe aan het onbewerkte signaal als nodig is. Zo kun je stevig compressen en toch het originele klankkarakter grotendeels overeind houden. Nog weer een andere mogelijkheid is om twee of drie verschillende compressors (of een limiter) achter elkaar te zetten en deze allemaal vrij voorzichtig af te stellen. Je zou ook drie compressors parallel kunnen gebruiken en dan door de faders te balanceren precies de juiste balans tussen het originele klankkarakter en de drie compressorsounds te maken. Zo zijn er allerlei spannende trucs te bedenken om een mooie basklank te maken.