Microfoonopnamen bewerken bij opname?
gepubliceerd op: 11-04-2017 | Auteur: Bart Groenlof
© 2017 Interface.nl Auteursrecht- en databankenrecht voorbehoud.
Ik neem regelmatig zang en akoestische gitaar op met een Røde NT1 microfoon. Binnenkort wil ik ook proberen om mijn bandje (met drummer en bassist) op te gaan nemen. Waar ik nog niet helemaal uit ben, is of het verstandig is om tijdens de opname zelf al compressie en eq te gebruiken, of dat je beter onbewerkt kunt opnemen en pas tijdens de mix de instrumenten bewerken.
Linda Verbeek

Beste Linda,

Er zijn mensen die vinden dat je alles onbewerkt moet opnemen en pas tijdens de mix de randapparatuur en de plug-ins te voorschijn moet halen, maar wat mij betreft is het zinvol dat ook al tijdens de mix te doen. Maar op welke instrumenten en hoe ver je daarbij gaat, is een smaakkwestie. In principe moet je alle opties openhouden en dus nooit ver gaan met processing tijdens de opname. Dat is eenvoudiger als je in het bezit bent van goede mics en je opnameruimte een prettige klank heeft. In elk geval loont het altijd de moeite om eerst langdurig te experimenteren met het type en de plaatsing van de microfoon om zo tot een optimale sound te komen. Doe dat echter nooit pal voor de opname, want dan raken de muzikanten verveeld en verdwijnt de inspiratie!

Bij de meeste instrumenten en zang zou ik in elk geval het laag een beetje bijtrimmen, behalve dan bij een basdrum, basgitaar, synth of een lage tom. Hiervoor kun je het laag-af-filter op de microfoon gebruiken of een laag-af-filter op de mic-preamp. Wel goed luisteren wat dat precies met de klank doet! Het gebruik van plug-ins tijdens de opname is wat lastiger omdat je dan last kunt hebben van latency. Ik zou verder aan drums en elektrische gitaren niks doen. Op een basgitaar zou ik wel bij de opname een goede compressor gebruiken, bij voorkeur een (buizen) hardwarecompressor, maar dan wel met een voorzichtige instelling waarmee je alleen de echte pieken wat bijwerkt. Ook op vocals is een voorzichtig afgestelde compressor aan te bevelen en misschien ook alvast een klein tikje eq (laag wegfilteren, misschien ietsje hoog toevoegen), het hangt van de stem af of het echt nodig is. Zet de eq achter de compressor.

Als je weet dat je op een bepaalde stem of je akoestische gitaar altijd last hebt van bepaalde frequentiepiekjes of oneffenheden in de dynamiek, kun je er voor kiezen om die tijdens de opname al (deels) te corrigeren. Als je tijdens de opname toch een wat prettiger ‘beeld’ van de opname wilt geven, gebruik dan de processing op de output, dus onbewerkt opnemen maar luisteren met processing en eventueel wat effect. Deze ‘mix’ kun je ook gebruiken voor de monitormix van de muzikanten, maar dat is niet altijd even eenvoudig als je puur met een daw werkt.

Het ouderwetse (analoge) mengpaneel biedt hier de meeste mogelijkheden. Kan ik ook meteen even kwijt dat het maken van een goede monitormix, liefst voor elke muzikant afzonderlijk, vaak vergeten wordt, maar enorm belangrijk is voor de muzikale performance. En over effecten gesproken, die neem je eigenlijk nooit mee op, tenzij het echt een onderdeel is van de sound. Dat zal vaak bij elektrische gitaren (de bekende pedaaltjes) en soms basgitaar het geval zijn. Bij synths is het verstandig om de effecten uit te zetten, tenzij de sound dan nergens meer naar klinkt (dat soort synths zijn er maar al te veel!). Synths kun je natuurlijk ook (mede) als mididata opnemen, dus dat is de veiligste methode. Neem indien mogelijk ook di-signalen van gitaren en basgitaar op, dan kun je altijd nog achteraf gaan re-ampen. Welke manier van opnemen het beste is, ontdek je door veel uit te proberen en te onderzoeken wat wel en niet zinvol is binnen jouw werkmethode.